Wielu Klientów, którzy rozważają zakończenie małżeństwa, już na pierwszym spotkaniu zadaje pytanie: „Czy możemy rozwieść się bez orzekania o winie, żeby było szybciej?”. W powszechnym przekonaniu jest to najprostsza, najmniej konfliktowa i najszybsza forma rozwiązania małżeństwa. W praktyce często tak właśnie jest. Nie zawsze jednak jest to rozwiązanie najbardziej korzystne z perspektywy długofalowych skutków prawnych i finansowych.

Aby sąd mógł orzec rozwód musi stwierdzić zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że między małżonkami ustały więzi uczuciowe, fizyczne i gospodarcze, a powrót do wspólnego pożycia nie jest realny. Sąd bada te okoliczności zawsze - zarówno przy rozwodzie z orzekaniem o winie, jak i bez orzekania o winie.

Rozwód bez orzekania o winie polega na tym, że obie strony zgodnie wnoszą o rozwiązanie małżeństwa bez ustalania, który z małżonków ponosi odpowiedzialność za rozkład pożycia. Taka zgodność ma istotne znaczenie procesowe. Sąd nie musi wówczas prowadzić szerokiego postępowania dowodowego dotyczącego przyczyn rozpadu małżeństwa. Nie ma potrzeby przesłuchiwania świadków w zakresie zdrady, przemocy, nadużywania alkoholu czy innych zachowań, które doprowadziły do kryzysu w związku. Postępowanie jest wówczas krótsze, mniej obciążające emocjonalnie i często kończy się na jednej rozprawie.

W praktyce największe znaczenie dla szybkości postępowania ma jednak nie samo „brak orzekania o winie”, lecz zgodność stron co do wszystkich kwestii spornych. Jeżeli małżonkowie posiadają małoletnie dzieci, sąd musi rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, miejscu zamieszkania dziecka, kontaktach oraz alimentach. Jeżeli strony przedstawią zgodne stanowisko, często w formie porozumienia rodzicielskiego, postępowanie może zakończyć się stosunkowo szybko. Jeżeli natomiast między stronami istnieje konflikt dotyczący opieki nad dziećmi czy wysokości alimentów, nawet rozwód bez orzekania o winie może trwać wiele miesięcy.

Warto również pamiętać, że rozwód bez orzekania o winie oznacza w świetle prawa, że żaden z małżonków nie ponosi odpowiedzialności za rozpad małżeństwa. Ma to znaczenie przede wszystkim w kontekście ewentualnych roszczeń alimentacyjnych między byłymi małżonkami. Jeżeli sąd orzeknie rozwód z wyłącznej winy jednego z małżonków, małżonek niewinny może domagać się alimentów nawet wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku, ale jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w wyniku rozwodu. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami jest znacznie bardziej ograniczony i co do zasady wymaga wykazania stanu niedostatku.

Dla zobrazowania - wyobraźmy sobie sytuację, w której jedno z małżonków przez wiele lat zajmowało się domem i wychowywaniem dzieci, rezygnując z kariery zawodowej. Po rozwodzie jego sytuacja materialna ulega wyraźnemu pogorszeniu. Jeżeli rozwód zostanie orzeczony z wyłącznej winy drugiej strony, istnieje realna możliwość dochodzenia alimentów.

Nie można też pominąć aspektu psychologicznego. Postępowanie z orzekaniem o winie często wiąże się z ujawnianiem szczegółów życia prywatnego, przesłuchiwaniem świadków z kręgu rodziny i znajomych oraz konfrontacją stron na sali sądowej. Dla wielu osób jest to doświadczenie wyjątkowo obciążające. Rozwód bez orzekania o winie pozwala ograniczyć eskalację konfliktu, co bywa szczególnie istotne, gdy strony mają wspólne dzieci i w przyszłości będą musiały współpracować w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej.

Należy jednak podkreślić, że sąd nie jest związany samym wnioskiem stron. Jeżeli z materiału dowodowego wynikałoby, że dobro małoletnich dzieci przemawia przeciwko rozwodowi, sąd może oddalić powództwo. Każdorazowo badana jest także przesłanka trwałości rozkładu pożycia.

W praktyce odpowiedź na pytanie, czy rozwód bez orzekania o winie jest szybszy, brzmi: najczęściej tak, ale pod warunkiem realnej zgody stron co do kluczowych kwestii. Szybkość postępowania nie powinna jednak być jedynym kryterium wyboru trybu rozwodu. Niekiedy ustalenie winy ma znaczenie dla zabezpieczenia interesów finansowych strony pokrzywdzonej. W innych przypadkach priorytetem jest szybkie i spokojne zakończenie małżeństwa, bez dalszego pogłębiania konfliktu.

Każda sprawa rozwodowa wymaga indywidualnej analizy. Przed podjęciem decyzji warto rozważyć nie tylko czas trwania postępowania, ale także skutki prawne i finansowe wybranego rozwiązania. Odpowiednia strategia procesowa powinna być dostosowana do konkretnej sytuacji rodzinnej i majątkowej.

Jeżeli rozważają Państwo rozwód i zastanawiają się, które rozwiązanie będzie najkorzystniejsze, zapraszam do kontaktu z Kancelarią. Wspólnie przeanalizujemy sytuację i wybierzemy strategię, która najlepiej zabezpieczy Państwa interesy - zarówno dziś, jak i w przyszłości.

Skontaktuj się z Kancelarią.